Họa sĩ 9x đưa tranh Đông Hồ vào thiết kế đương đại

Vẽ lại những bức tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, thiết kế cho phù hợp rồi in trên những sản phẩm thông dụng... là cách Nguyễn Xuân Lam kéo bạn trẻ đến gần hơn với nghệ thuật truyền thống.

Tranh dân gian được Xuân Lam đưa vào thiết kế thời trang - Ảnh: NVCC

Hà Nội những ngày cận tết, giữa trung tâm mua sắm nhộn nhịp bậc nhất thủ đô, người qua lại không gian triển lãm Vẽ lại tranh dân gian (đang diễn ra tới ngày 28-2) tại Nestby AIA (trong khu Vincom Bà Triệu) không khỏi thích thú với các sản phẩm đương đại nhưng đậm truyền thống dân tộc.

Ở đó, một tấm bình phong bằng voan trắng mỏng tang căng trên khung gỗ nâu trầm được làm nổi bật bởi ba bức tranh dân gian: Thiên hạ thái bình (tranh Đông Hồ), Gà và hoa hồng (tranh Đông Hồ) và Chim hạc (tranh thờ tỉnh Nghệ An).

Ở đó, một chiếc váy đỏ theo phong cách thời thượng nhưng được in hình chú gà trống của bức Gà và hoa hồng (tranh Đông Hồ) như một lời chào năm mới Đinh Dậu.

Và còn nhiều sản phẩm khác như sổ ghi chép, tranh treo tường, túi vải, lịch để bàn... đều được khoác lên mình màu dân tộc bằng những bức tranh dân gian.

Chủ nhân của ý tưởng đưa tranh dân gian lên sản phẩm đương đại là Nguyễn Xuân Lam - một nghệ sĩ sinh năm 1993, đang làm việc tự do tại Hà Nội.

Xuân Lam kể ý tưởng vẽ lại tranh dân gian đến với anh một cách tình cờ. Một lần vào Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tìm tư liệu để làm bài tốt nghiệp ở Đại học Mỹ thuật, Lam bước chân vào khu trưng bày tranh dân gian vốn đìu hiu so với khu vực bày tranh của các danh họa.

Nhận ra nét đẹp trong các bức tranh của nghệ nhân xưa, Xuân Lam tự hỏi tại sao vốn truyền thống của cha ông phong phú là vậy mà ngày nay không được nhiều bạn trẻ biết tới.

Từ sự tự vấn ấy, Xuân Lam tìm hiểu nhiều tư liệu về tranh dân gian. Càng tìm hiểu anh càng yêu hơn những tác phẩm mang nhiều thông điệp ý nghĩa về sự sung túc, chúc phúc, con đàn cháu đống của cha ông...

Anh bắt tay vẽ lại những bức tranh dân gian. Bức đầu tiên Lam vẽ lại là tranh Ngũ hổ. Được bạn bè yêu thích, Lam vẽ thêm nhiều bức nữa.

Vốn là người từng theo học hai chuyên ngành hội họa và thiết kế, Xuân Lam sử dụng kỹ thuật đồ họa mình học được để “làm mới” tác phẩm. Anh chỉnh sửa các bản vẽ bằng máy cho phù hợp và có tính ứng dụng cao rồi mới in ra.

Mỗi bức tranh đưa vào ứng dụng, Xuân Lam đều tính toán tranh sẽ được in trên chất liệu gì, màu sắc, đường nét như thế nào thì phù hợp với gỗ, với gấm, với giấy, voan...

Xuân Lam tiết lộ khi các bản vẽ lại tranh dân gian của anh được cộng đồng thiết kế chia sẻ, đã có những công ty, tập đoàn hỏi mua quyền sử dụng.

“Cái được nhất trong dự án này chính là ý tưởng kéo những thứ thuộc về mỹ thuật dân gian tưởng đã quá cũ trở lại trong một diện mạo mới, mang tính ứng dụng cao” - giảng viên Lê Đức Lợi, khoa thiết kế đồ họa Đại học FPT Arena, nhận xét.

Họa sĩ Phạm Bình Chương - cựu giảng viên Đại học Mỹ thuật Việt Nam, người sáng lập nhóm hội họa Nhóm Hiện Thực - đánh giá cao việc Nguyễn Xuân Lam có ý thức gìn giữ giá trị truyền thống và tôn vinh nó bằng sự cải tiến về hình thức.

Ngoài ra, việc Lam đưa hình ảnh vào các sản phẩm, đồ dùng thông dụng càng làm tăng tính thực tiễn của việc tiếp cận văn hóa truyền thống.

Tuy vậy, họa sĩ Phạm Bình Chương cũng cho rằng việc Xuân Lam thêm khối bóng, chuyển hòa sắc nhã nhặn làm cho tranh thêm quý nhưng khiến người xem khó phân biệt các dòng tranh.

Ví dụ tranh Đông Hồ và Hàng Trống trong tác phẩm của Lam có màu sắc đồng bộ theo một phong cách, trong khi màu sắc của hai dòng tranh này trong truyền thống khác nhau.

Theo Nho Quân - Tuổi Trẻ Online

đọc tiếp...

"Báu vật sống" của làng tranh Đông Hồ

Ở làng tranh Đông Hồ (Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh), lão nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam là người được xem như "báu vật sống" của làng.

Nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam được xem như "báu vật sống" của làng tranh Đông Hồ

Đến nay, gia đình nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam đã ba đời làm tranh. Lên ba tuổi ông đã được cha hướng dẫn cho làm quen với nghề làm tranh. Lên năm tuổi ông đã biết giúp cha sơn hồ, quét hồ lên giấy dó và bắt đầu học cách in tranh cho đúng màu. Lên bảy tuổi ông đã vẽ được tranh và làm được những mẫu tranh truyền thống của làng tranh.

Những năm 40 của thế kỷ trước nghề làm tranh phát triển, Tết năm Ất Dậu (1945) nạn đói đã lan đến tỉnh Bắc nhưng chợ tranh Đông Hồ vẫn được mở. Ông Nguyễn Hữu Sam được cha mẹ cho gánh tranh ra đình làng bán. Năm tháng qua đi cái hồn tranh dân gian Đông Hồ như níu giữ ông trọn đời với nghề làm tranh cho đến tận bây giờ.

Đến nay ông còn giữ được hơn 600 bản khắc gỗ quý giá. Ngoài những bản khắc gỗ truyền thống ông còn sáng tạo ra nhiều bản khắc mới độc đáo, nội dung phục vụ những đề tài phản ánh cuộc sống mới.

Được sự dẫn dắt của ông hai người con trai kiên quyết nối nghiệp. Các cháu nội ngoại được ông truyền dạy nhiều cháu đi học về nhà đã giúp gia đình làm nghề. Chị Nguyễn Thị Oanh con dâu trưởng đã cùng chồng ra sức gây dựng cơ nghiệp, phát triển và hoàn thiện những công việc mà ông đã đặt ra. Anh Nguyễn Hữu Quả con trai thứ của ông hiện làm chủ một cơ sở sản xuất tranh lớn. Anh thành lập câu lạc bộ những người làm tranh với hai mươi hội viên. Câu lạc bộ tổ chức dậy nghề, làm tranh, quản lý và bán tranh…

Chương trình Gia đình Việt - VOV2 (Đài TNVN) - http://vovgiaothong.vn/van-hoa/bau-vat-song-cua-lang-tranh-dong-ho-/64849

đọc tiếp...

Đến thăm làng tranh Đông Hồ bằng xe bus

Từ tháng 2/2015, du khách có thể đến thăm làng tranh Đông Hồ qua tuyến xe bus Đền Đô (thị xã Từ Sơn) - Chùa Bút Tháp (Thuận Thành).

Tuyến xe bus số 18. Ảnh: Lâm Dương, báo Bắc Ninh

Đây là tuyến xe bus nội tỉnh số 18, nối liền các di tích lịch sử - các điểm du lịch quan trọng của tỉnh: Đền Đô, chùa Phật Tích, làng tranh Đông Hồ, đền Kinh Dương Vương, chùa Bút Tháp, tạo điều kiện thuận lợi để du khách và người dân trong tỉnh đi lại, thăm viếng được thuận lợi, chi phí rẻ.

Tuyến xe buýt số 18 có lộ trình: Đền Đô - Bút Tháp kéo dài đến ngã tư Đông Côi (Thuận Thành) và ngược lại, có chiều dài hơn 38km với thời gian mở và đóng bến tương tự tuyến số 16, tần suất chạy xe 40 chuyến/ngày, giá vé toàn tuyến là 10.000 đồng/khách, giá vé cùng chặng là 6.000 đồng/khách.

Có thể bạn quan tâm: Xe bus Bắc Ninh Bắc Giang: bus điện kết nối TP. Bắc Ninh cũ vs TP. Bắc Giang cũ

Biên tập lại từ bài gốc http://baobacninh.com.vn/news_detail/86614/hieu-qua-ban-dau-2-tuyen-xe-buyt-moi.html

đọc tiếp...

Phục hồi dòng tranh dân gian Đông Hồ

Tranh dân gian Đông Hồ là một dòng tranh nổi tiếng nhất trong 4 dòng tranh dân gian của Việt Nam với những giá trị và vẻ đẹp độc đáo, khác biệt hoàn toàn với các dòng tranh khác từ kỹ thuật in ấn, quy trình chế tác, chất liệu, màu sắc cho đến nội dung.

Ngày nay, cùng với Di sản Dân ca Quan họ thì vẻ đẹp tự nhiên của những tờ tranh giấy điệp, giấy dó ở Đông Hồ đã trở thành một đặc sản văn hóa tiêu biểu đặc trưng của vùng đất Bắc Ninh.

Trước nguy cơ mai một của dòng tranh quý, tỉnh chỉ đạo thực hiện nhiều chủ trương, biện pháp để bảo tồn, phát huy giá trị của nghề làm tranh dân gian Đông Hồ như: Kiểm kê, nghiên cứu, sưu tầm bản khắc in tranh, ban hành một số chính sách hỗ trợ nghề thủ công truyền thống, tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá trong và ngoài nước… Mới đây nhất, đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tranh dân gian Đông Hồ giai đoạn 2014 - 2020 và định hướng đến năm 2030” với tổng kinh phí gần 60 tỷ đồng cũng đã được tỉnh phê duyệt.

Con cháu nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế giới thiệu vật liệu và dụng cụ làm tranh với du khách.

Theo đúng lộ trình, từ nay đến tháng 3-2015 sẽ hoàn thiện hồ sơ ứng cử Quốc gia để trình UNESCO đưa tranh dân gian Đông Hồ vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đề án gồm ba dự án thành phần. Trong đó, dự án Phục hồi, phát triển tranh dân gian Đông Hồ có thời gian thực hiện từ 2014-2016 với tổng kinh phí 800 triệu đồng nhằm đánh giá thực trạng di sản, nhận biết giá trị, tìm hiểu nguyên nhân mai một và đưa ra biện pháp khắc phục; tổ chức học tập kinh nghiệm của một số nước trong việc phục hồi di sản; xây dựng kế hoạch hành động phát triển để dẫn dắt cộng đồng bảo tồn sức sống tranh dân gian Đông Hồ…

Dự án thứ hai được xác định từ nay đến 2018 sẽ hoàn thành xây dựng một Trung tâm bảo tồn và phát huy tranh dân gian Đông Hồ với diện tích 12 nghìn m2 để triển lãm, trưng bày, giới thiệu các sản phẩm và quy trình, chất liệu của nghề tranh; thu hút khách du lịch tham quan, tìm hiểu; là nơi tổ chức các hội thảo khoa học, hội nghị tập huấn về di sản và là địa điểm để các nghệ nhân truyền nghề cho các thế hệ sau.

Du khách tham quan phòng trưng bày tranh dân gian Đông Hồ ở Thuận Thành

Một dự án thành phần khác đang được các cơ quan chuyên môn gấp rút hoàn thành là việc xây dựng hồ sơ ứng cử Quốc gia Tranh dân gian Đông Hồ trình UNESCO đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Để thực hiện dự án này, các đơn vị đã tiến hành nghiên cứu sưu tầm, tập hợp tài liệu và điền dã tìm hiểu đặc trưng của dòng tranh dân gian Đông Hồ; xuất bản các ấn phẩm về di sản như sách, băng đĩa, phim ảnh…

Nhận định của những người có chuyên môn và kinh nghiệm trong công tác xây dựng hồ sơ trình UNESCO thì tranh Đông Hồ là loại hình di sản có khả năng ứng dụng rộng, điều kiện phổ biến thuận lợi nên không bị bó buộc vào khuôn khổ hay giới hạn nhất định mà có thể phát triển mở rộng. Ngoài ra, còn những ưu điểm khác là bên cạnh những giá trị phi vật thể, dòng tranh Đông Hồ còn có giá trị vật thể hiện hữu qua chất liệu làm tranh, ở hệ thống bản khắc gỗ cổ cũng như nội dung hình ảnh, đường nét, bố cục trên mỗi bức tranh… Cũng bởi thế nên từ thế kỷ XIX tranh dân gian Đông Hồ đã thu hút được sự chú ý tìm hiểu của các nhà nghiên cứu mỹ thuật người Pháp, sau này là của các nhà nghiên cứu văn hóa, các chuyên gia về mỹ thuật ở cả trong và ngoài nước.

Tìm hiểu qua một số nguồn tài liệu lịch sử cho thấy, tranh dân gian Đông Hồ xuất hiện và tồn tại trên quê hương Bắc Ninh thấp nhất cũng qua 5 thế kỷ. Tuy nhiên, để biết chính xác thời điểm dòng tranh này xuất hiện khi nào và tại sao thì hiện vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào đưa ra kết luận cụ thể.

Với 180 đề tài khác nhau được phân thành các nhóm chủ đề lớn là tranh thờ, tranh lịch sử, tranh chúc tụng, tranh sinh hoạt, tranh truyện, tranh phương ngôn, tranh cảnh vật, dòng tranh dân gian Đông Hồ đã phản ánh sinh động, chân thực những khía cạnh đa dạng của cuộc sống ở các làng quê Việt Nam và góp phần vun đắp, làm giàu có thêm cho nền mỹ thuật dân tộc.

Bài, ảnh: V.Thanh. Theo báo Bắc Ninh

đọc tiếp...

Tranh Đàn lợn âm dương lên hộp bánh trung thu khách sạn Pullman Hanoi

Bản khắc âm bản tranh Đàn lợn âm dương đã được chọn để in lên hộp và túi bánh trung thu của khách sạn Pullman Hanoi.

Tranh Đàn lợn âm dương trên hộp và túi xách bánh trung thu khách sạn Pullman Hanoi. Ảnh: fanpage Pullman Hanoi

Bên cạnh tranh Đàn lợn âm dương, hình hoa sen - một loài hoa rất thân thuộc trong văn hóa, đời sống người Việt xưa nay cũng được đưa lên hộp và túi bánh trung thu của khách sạn có ông chủ ngoại này.

Pullman Hanoi là khách sạn 5 sao thuộc hệ thống khách sạn Pullman có mặt ở cả TP.HCM, Bangkok (Thái Lan), Jakarta (Indonesia), Lijang (Trung Quốc).

Lâu nay, bên cạnh các công ty sản xuất bánh kẹo thì các nhà hàng, khách sạn trên toàn quốc đều tham gia vào sản xuất bánh trung thu của riêng mình đề chào đón ngày rằm tháng 8 âm lịch theo đúng phong tục truyền thống của Việt Nam.

Binh Boong

đọc tiếp...

Nữ nghệ nhân tranh Đông Hồ hơn 40 năm tuổi nghề

Đó là bà Nguyễn Thị Oanh, người con dâu trưởng của người nghệ nhân già Nguyễn Hữu Sam, người có hơn 40 năm làm tranh Đông Hồ. Không chỉ là một trong số ít người còn tâm huyết giữ nghề làm tranh giân dan, bà Oanh cũng đã góp phần làm phong phú thêm dòng tranh truyền thống này bằng nhiều sáng tác mới phản ánh cuộc sống nông thôn thời hiện đại.

Nghệ nhân tranh Đông Hồ Nguyễn Thị Oanh luôn cần mẫn và tâm huyết với dòng tranh dân gian của quê hương.

Là người con gái làng tranh Đông Hồ, gắn bó với nghề từ thuở ấu thơ, bà Oanh luôn cảm thấy hạnh phúc và tự hào khi được sống qua những năm tháng sôi động của làng nghề. Bà tâm sự: “Gia đình tôi xưa kia cũng làm tranh. Mười tuổi, tôi đã theo mẹ đến hợp tác xã vẽ tranh. Thuở ấy, cả làng cùng vẽ, nghề tranh vẫn còn sôi động lắm chứ không trầm lặng như bây giờ”. Hơn 30 năm về làm dâu nhà cụ Nguyễn Hữu Sam - một gia đình có truyền thống làm tranh nổi tiếng ở làng, bà Oanh đã học hỏi thêm nhiều kỹ thuật về tranh. Khi làng nghề sa sút, người dân đua nhau vứt bỏ bản khắc gỗ để chuyển sang làm hàng mã thì con cháu cụ Sam lại đi xin về với quyết tâm giữ lấy nghề tranh. Tình yêu của bà Oanh với dòng tranh quý cứ lớn dần lên theo năm tháng và qua từng nét bút, tờ tranh.

Nghề làm tranh ở Đông Hồ bây giờ không còn phát triển thịnh vượng như xưa, hầu hết hộ dân trong làng đã chuyển sang làm hàng mã. Mỗi khi hồi nhớ thời kỳ sôi động của làng nghề với cảnh bán buôn nhộn nhịp ở đình tranh, chợ tranh, bà Oanh lại ấp ủ suy nghĩ về những tác phẩm khắc họa lại nét đẹp văn hóa đặc trưng chứa đựng nhiều ký ức, kỷ niệm đẹp của làng mình. Dần dần, nhờ sự dẫn dắt truyền dạy của bố chồng, bà Oanh đã tự sáng tác được một số tác phẩm tranh Đông Hồ về đề tài hiện đại như: “Bán tranh trên đình làng”, “Chợ quê”… Chia sẻ về hai tác phẩm này, bà Oanh kể: Các cụ nhà tôi truyền lại rằng, chợ tranh xưa kia ở đình làng Đông Hồ và hàng năm chỉ họp từ ngày 6 tháng Chạp đến Tết Nguyên Đán. Chợ bán duy nhất một loại hàng là tranh Đông Hồ. Người mua đến từ khắp các tỉnh có thể đi bằng đường bộ hoặc theo đường sông Đuống về. Thuở đó, chợ tranh ngày giáp Tết đông vui rực rỡ lắm. Chỉ vì khách mua mỗi năm một thưa vắng, tranh in ra không có ai mua, người dân bỏ nghề nên chợ tranh cũng không còn họp nữa.

Bức tranh vẽ tay khổ rộng “Chùa Bút Tháp” được bà Oanh hoàn thành trong 10 ngày.

Mới đây, tham gia triển lãm làng nghề tại Festival Bắc Ninh lần thứ 2 năm 2014, làng nghề tranh Đông Hồ đã giới thiệu đến công chúng hai bức tranh chùa Bút Tháp và chùa Dâu, kích thước 70x100cm do nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh vẽ tay trên giấy dó khổ rộng. Hai bức tranh này đã được Hội Văn học Nghệ thuật Bắc Ninh trao Huy chương Vàng cho sản phẩm làng nghề truyền thống tiêu biểu của tỉnh. Nói về ý nghĩa của hai tác phẩm, bà Oanh bảo đã hoàn thiện hai bức tranh này vào đúng dịp Bắc Ninh đón Bằng công nhận di tích Quốc gia đặc biệt chùa Dâu và chùa Bút Tháp với ý nghĩa “Di sản lồng trong di sản” là sự khẳng định miền đất Bắc Ninh đậm đặc các loại hình di sản văn hóa.

Hơn 10 năm nay, sau khi tiếp nhận xưởng tranh của gia đình, bà Oanh luôn cố gắng để có những bản vẽ độc đáo và giá trị. Theo bà để có một bức tranh đẹp phải có nguyên liệu tốt, từ giấy dó đến màu vẽ. Sau đó, người vẽ phải tái hiện cuộc sống hàng ngày trên tranh thật sinh động, rõ nét. Từng nét vẽ phải chuẩn, màu đẹp, chủ đề tranh đa dạng thì người xem mới có hứng thú.

Không những sản xuất tranh tại nhà, bà Oanh còn tích cực tham gia các cuộc triển lãm làng nghề truyền thống để quảng bá, giới thiệu sản phẩm tranh Đông Hồ ở nhiều tỉnh, thành phố trong nước. Hiện nay, ngoài việc tiếp tục in các mẫu tranh theo đề tài dân gian truyền thống, gia đình bà Oanh cũng đang nỗ lực để ngày càng có nhiều mẫu tranh mới, đẹp phù hợp nhu cầu thị trường.

Bài, ảnh: Việt Thanh - Báo Bắc Ninh - http://baobacninh.com.vn/news_detail/82161/nu-nghe-nhan-lang-tranh-dong-ho.html

đọc tiếp...

Tìm “đường sống” cho nghề làm tranh Đông Hồ

Sau khi được Nhà nước công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nghề làm tranh Đông Hồ (Bắc Ninh) đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý đưa vào danh sách di sản lập hồ sơ trình UNESCO xét danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp trong giai đoạn 2012- 2016.

Du khách thăm cơ sở sản xuất tranh Đông Hồ của nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế.

Những bước đầu tiên của việc lập hồ sơ di sản đã được tỉnh Bắc Ninh tiến hành. Theo lộ trình, hơn 2 năm nữa, hồ sơ di sản sẽ được trình UNESCO.

"Hỡi cô thắt lưng bao xanh
Có về làng Mái với anh thì về
Làng Mái có lịch có lề
Có sông tắm mát có nghề làm tranh"

Nghề làm tranh mà câu ca dao trên nhắc tới chính là làng tranh Đông Hồ, xưa có tên là làng Mái (nay thuộc xã Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh). Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu văn hóa, tuy là dòng tranh dân gian, nhưng mỗi bản in của tranh Đông Hồ thể hiện một truyền thuyết hoặc một câu chuyện ngụ ngôn mang tính triết lý, một bức thông điệp đầy màu sắc về đạo đức, luân lý và tín ngưỡng sâu sắc, hay một thông điệp từ hàng ngàn năm trước của cha ông.

Có thể kể đến bức tranh nổi tiếng như “Đám cưới chuột”, đó là một trong những bức tranh phê phán, nhưng nó cũng thể hiện sự gan dạ, dũng cảm của họ hàng nhà chuột. Để đám cưới chuột diễn ra một cách suôn sẻ, họ nhà chuột đã xử trí một cách thông minh là mang lễ vật đến cống lễ họ nhà mèo. Bức tranh nổi tiếng “Đám cưới chuột” là sự thể hiện tài tình các thói hư tật xấu của xã hội phong kiến thông qua hình tượng các con vật một cách dí dỏm và sâu sắc, nhưng tính chất thời sự trong tranh vẫn còn giá trị cho đến ngày nay.

Hay như bức “Đánh ghen” là một trong những tranh sinh hoạt dí dỏm, nhưng cũng mang tính giáo dục. Bà vợ xắn váy quai cồng xông tới, cầm kéo đòi cắt tóc cô nhân tình, ông chồng bị bắt quả tang nhưng một tay vẫn đặt lên ngực cô nhân tình ra điều không chịu ăn năn hối lỗi, ôm cô nhân tình vào lòng để bảo vệ, còn tay kia thì để hòa hoãn với bà vợ. Đứa bé thì chắp tay van lạy xin những bậc phụ mẫu thôi đừng giằng co. Bức tranh cũng là lời cảnh báo, nếu cha mẹ cư xử như vậy, những hình ảnh đó, kí ức đó sẽ đi vào tâm thức con trẻ, ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách của nó, đó là điều đáng lo lắng!

Tranh “Gà dạ xướng” có dòng chữ: Ngũ canh hòa dạ xướng (5 canh con gà gáy đúng thời khắc) lại là lời nhắc nhở về chữ tín mà người đời cần nhớ qua biểu hiện tiếng gà năm canh, dù nắng, mưa hay giá rét không bao giờ sai.

Hình ảnh lợn xuất hiện nhiều trong tranh Đông Hồ, là một con vật gắn liền với người nông dân chất phác. Lợn mang một ý nghĩa rất riêng: thể hiện sự sung túc, thịnh vượng, một năm mới phát tài phát lộc. Vì vậy khi khắc họa trên tranh, hình ảnh chú lợn cũng mang những sắc thái tươi vui và dí dỏm. Bức “Lợn ăn lá dày” đẹp và rực rỡ với sự cách điệu lạ mắt: khoáy tròn âm dương trên lưng. Rồi bức “Đàn lợn mẹ con” toát lên cái hồn của làng quê bình dị và thân thiết, để những người con đất Việt dù đi đâu xa vẫn nhớ về nơi “chôn nhau cắt rốn” của mình…

Ngoài ra, những bức tranh khác như “Hứng dừa”, “Thầy đồ cóc”, “Nhân nghĩa”, “Lễ tri”… mỗi bức tranh không chỉ là để trang trí, mà như những trang sách bằng hình ảnh chứa đựng trong đó những bài học về đạo lý, tư tưởng, đạo đức, văn hóa, kinh nghiệm sống truyền cho thế hệ sau…

Ngoài các bức tranh đặc trưng ấy, các nghệ nhân Đông Hồ cũng sáng tác nhiều bức tranh phỏng theo những câu chuyện cổ tích, những câu chuyện lịch sử để vẽ những bộ tranh Đông Hồ. Có thể kể đến một vài bộ tranh như bộ tranh “Thạch Sanh đánh trăn tinh cứu công chúa”, bộ tranh vẽ phỏng theo Truyện Kiều của Nguyễn Du, bộ tranh vẽ tích Lưu Bình - Dương Lễ, những bộ tranh vẽ về các vị anh hùng dân tộc như Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo… Điều này cho thấy, tuy là xuất phát từ đời sống dân gian, nhưng tranh Đông Hồ cũng có đủ loại từ tranh giáo khoa, phong cảnh, phong tục, sinh hoạt, tín ngưỡng, tranh truyện (dựa theo cổ tích) tranh lịch sử, châm biếm và hài hước...

Theo Tintuc

đọc tiếp...